Een overkapping in je achtertuin mag in 2026 vergunningvrij worden geplaatst, mits hij maximaal 30 m² is en niet meer dan 50% van het achtererfoppervlak beslaat. De hoogte mag binnen 2,5 meter van het hoofdgebouw maximaal 4 meter zijn, daarbuiten 3 meter. In dit artikel lees je alle voorwaarden, de regels rond de erfgrens en wanneer je tóch een vergunning nodig hebt.
Inhoudsopgave
De 5 voorwaarden voor een vergunningvrije overkapping
Om een overkapping zonder omgevingsvergunning te plaatsen, moet je aan vijf voorwaarden voldoen:
- De overkapping staat in het achtererfgebied (niet in de voortuin of zijtuin aan de openbare weg).
- De totale oppervlakte van alle bijbehorende bouwwerken (overkapping, schuur, tuinhuis) blijft binnen 30 m².
- De overkapping beslaat niet meer dan 50% van het achtererfoppervlak.
- De overkapping is niet zichtbaar vanaf de openbare weg.
- De hoogte voldoet aan de regels (zie hieronder).
Voldoe je aan alle vijf voorwaarden, dan heb je geen vergunning nodig. Voldoe je aan een ervan niet, dan moet je een omgevingsvergunning aanvragen.
Hoogte: de 2,5-meter-zone
Voor de hoogte van een overkapping geldt een aparte regel: de 2,5-meter-zone vanaf het hoofdgebouw.
- Binnen 2,5 meter van het hoofdgebouw: maximaal 4 meter hoog.
- Buiten 2,5 meter van het hoofdgebouw: maximaal 3 meter hoog.
- Op of binnen 1 meter van de erfgrens: maximaal 2 meter hoog.
Deze regels gelden voor zowel een aanbouwoverkapping (vast aan het huis) als een vrijstaande overkapping (los in de tuin). Ben je niet zeker hoe je de afstand meet? Reken altijd vanaf de gevel van het hoofdgebouw, niet vanaf een eerdere uitbouw.
De 30 m²-regel: totaaloppervlak van bijgebouwen
De grens van 30 m² is geen overkapping-specifieke regel: hij geldt voor het totaal van alle bijbehorende bouwwerken in je tuin. Onder bijbehorende bouwwerken vallen:
- Overkappingen (terras, veranda zonder zijwanden).
- Schuren en bergingen.
- Tuinhuizen.
- Vrijstaande carports in het achtererfgebied.
- Speelhuisjes en blokhutten.
Heb je al een tuinhuis van 13 m²? Dan blijft er nog 17 m² over voor een overkapping. Bij grotere percelen (achtererfgebied groter dan 100 m²) kun je via de staffelregeling boven de 30 m² uitkomen, maar niet boven de 150 m² absoluut maximum.
Tip: Reken vóór je begint precies uit hoeveel m² je nog over hebt. Een overkapping van 31 m² (omdat je tuinhuis al 13 m² is) maakt je hele bouwwerk vergunningplichtig.
Op de erfgrens of binnen 1 meter
Een overkapping mag tegen de erfgrens worden gebouwd, mits aan voorwaarden wordt voldaan:
- Maximaal 2 meter hoog op of binnen 1 meter van de erfgrens.
- Geen schade veroorzaken aan eventuele gebouwen van de buren.
- Geen regenwater afvoeren op het buurperceel (artikel 5:52 BW).
- Geen ramen of doorzichtige delen binnen 2 meter van de erfgrens (artikel 5:50 BW).
Bij een overkapping ophoogte van meer dan 2 meter moet je minimaal 1 meter afstand tot de erfgrens houden.
Aanbouw-overkapping (carport): andere regels
Een overkapping die je aan je huis vast bouwt, valt soms onder de regels voor uitbouwen in plaats van bijgebouwen. Dit gebeurt vooral als de overkapping:
- Aansluit op de gevel van het hoofdgebouw zonder onderbreking.
- Een gesloten zijwand heeft.
- Functioneel onderdeel is van de woning (bijvoorbeeld een aangebouwde veranda).
Voor een carport geldt vrijwel altijd een vergunningplicht, omdat een carport meestal aan de zijkant of voorkant van een woning staat (zichtbaar vanaf de openbare weg). In het achtererfgebied kan een vrijstaande carport wel vergunningvrij zijn, mits binnen de 30 m²-regel.
Wanneer heb je toch een vergunning nodig?
Voor een overkapping is een omgevingsvergunning vereist als:
- De overkapping groter is dan 30 m² (of het totaal aan bijbehorende bouwwerken hoger uitkomt).
- De overkapping meer dan 50% van het achtererf beslaat.
- De overkapping zichtbaar is vanaf de openbare weg.
- De overkapping als hoofdwoning of zelfstandig verblijfsdoel wordt gebruikt.
- De woning een monument is of staat in een beschermd stadsgezicht.
- Het Omgevingsplan van je gemeente strengere eisen stelt.
Doe altijd eerst de Vergunningcheck op omgevingsloket.nl voordat je begint. Daar voer je je adres en plannen in en zie je direct of je vergunningvrij mag bouwen.
Veelgestelde vragen
Mag een overkapping op de erfgrens staan?
Ja, mits hij maximaal 2 meter hoog is en geen onrechtmatige hinder veroorzaakt. Boven 2 meter geldt een minimumafstand van 1 meter tot de erfgrens.
Tellen overkappingen mee in het bebouwingsoppervlak?
Ja. Een overkapping telt als bijbehorend bouwwerk en valt onder de 30 m²-regel én onder de staffelregeling voor het bebouwingsgebied.
Mag ik een veranda met dichte zijwanden vergunningvrij plaatsen?
Een veranda met dichte zijwanden is geen overkapping meer maar een uitbouw. Daarvoor gelden andere regels: tot 4 meter diep aan de achterzijde, op de begane grond, maximaal 5 meter hoog. Vaak nog steeds vergunningvrij, maar met andere voorwaarden.
Hoe meet ik de hoogte van mijn overkapping?
Je meet vanaf het maaiveld op de plek waar de overkapping staat tot aan het hoogste punt van het dak. Bij een hellend terrein meet je vanaf het hoogste punt van je tuin.
Kan ik een overkapping van 50 m² vergunningvrij plaatsen op een groot perceel?
Niet automatisch. Boven de standaard 30 m² gelden de regels van de staffelregeling voor het bebouwingsgebied. Bij een achtererfgebied van 200 m² mag je bijvoorbeeld 70 m² aan totaal bijbehorend bouwwerk hebben, maar dat is per situatie verschillend. Doe altijd de Vergunningcheck.