Zo reken je het uit
M3 zand = oppervlakte in m2 x laagdikte in meters x 1,15 (verdichtingstoeslag). Ton = m3 x 1,5 tot 1,7. Onder klinkers en tegels: straatlaag van 3 tot 5 cm, dus 0,03 tot 0,05 m3 per m2.
Rekenvoorbeeld: Een terras van 5 x 4 m = 20 m2 met een straatlaag van 4 cm: 20 x 0,04 = 0,8 m3. Met 15 procent toeslag: 0,92 m3, dus 1 m3 bestellen. Dat weegt 1,5 tot 1,7 ton.
Hoeveel zand per 10 m2 per laagdikte
| Laagdikte | M3 netto | M3 bestellen (plus 15 procent) | Gewicht besteld zand |
|---|---|---|---|
| 3 cm | 0,3 m3 | 0,35 m3 | 0,52 tot 0,59 ton |
| 5 cm | 0,5 m3 | 0,58 m3 | 0,86 tot 0,98 ton |
| 10 cm | 1,0 m3 | 1,15 m3 | 1,73 tot 1,96 ton |
| 20 cm | 2,0 m3 | 2,3 m3 | 3,45 tot 3,91 ton |
| 30 cm | 3,0 m3 | 3,45 m3 | 5,18 tot 5,87 ton |
| 50 cm | 5,0 m3 | 5,75 m3 | 8,63 tot 9,78 ton |
Wat fabrikanten opgeven
Het verbruik zoals de fabrikanten of producenten het zelf opgeven. Kijk altijd naar het product dat jij gebruikt, want de verschillen kunnen groot zijn.
| Product of formaat | Verbruik | Verpakking | Bron |
|---|---|---|---|
| Coeck Rivierzand 0 tot 4 mm (beton, chape, stabilisé) 1 m3 is circa 60 zakken van 25 kg | 1500 kg per m3 | zak van 25 kg | [1] |
| Coeck Zavel 0 tot 2 mm (metselzand) mengsel van leem en zand voor metselmortel | 1500 kg per m3 | zak van 25 kg | [3] |
| Rijksoverheid (monitoring bouwgrondstoffen) Ophoogzand uit Rijkswateren vroeger rekende men met 1,45 ton per m3; 1,7 wordt nu realistischer gevonden | 1,7 ton per m3 | los gestort | [2] |
| Fransagro Speciaal gewassen drainagezand grovere korrel voor drainage | 1500 kg per m3 | los, bigbag van 250 liter, 0,5 en 1 m3, zak | [4] |
| Fransagro Bomenzand onder lichte bestrating reken 5 procent extra volume | circa 1500 kg per m3 | los, bigbag van 250 liter, 0,5 en 1 m3, zak | [5] |
| Weber Beamix Weber Stabilisé (zand-cement voor onder bestrating) eerste laag 15 procent dikker aanbrengen voor het trillen | 20 kg per m2 per cm | niet vermeld in de TuinWijzer | [7] |
Handige getallen om mee te rekenen
| Stortgewicht rivierzand en metselzand | circa 1500 kg per m3 | [1] |
| Gewicht ophoogzand (omrekening Rijksoverheid) | 1,7 ton per m3 (vroeger 1,45 ton per m3) | [2] |
| Zand per m2 per cm laagdikte | 0,01 m3 (10 liter), circa 15 tot 17 kg | [1] |
| Straatlaag onder klinkers en tegels | 3 tot 5 cm | [6] |
| Straatlaag na verdichten (OCW) | circa 3 cm | [8] |
| Fundering inclusief straatlaag, terras of tuinpad | 20 cm | [6] |
| Fundering inclusief straatlaag, oprit | 30 cm | [6] |
| Verdichtingstoeslag eerste laag (Weber Stabilisé) | 15 procent dikker aanbrengen | [7] |
| Zakken van 25 kg per m3 zand | circa 60 zakken (1500 kg / 25 kg) | [1] |
| Bigbag zand | 250 liter, 0,5 m3 of 1 m3 | [4] |
Waar hangt het verbruik van af?
Soort zand
Rivierzand, metselzand en drainagezand wegen los gestort circa 1500 kg per m3. Voor ophoogzand rekent de Rijksoverheid met 1700 kg per m3. Bestel je per ton, reken dan met de zwaardere waarde zodat je genoeg volume krijgt.
Verdichting
Los gestort zand zakt in als je het trilt of aanstampt. Weber laat de eerste laag daarom 15 procent dikker aanbrengen. Reken bij ophogen en funderingen met 10 tot 15 procent extra.
Vocht
Nat zand weegt meer dan droog zand, omdat het water tussen de korrels meetelt. Leveranciers geven meestal een waarde zonder te zeggen of het droog of vochtig is. Dat is een reden om bij bestellen per ton ruim te rekenen.
Toepassing
Onder klinkers en tegels komt een straatlaag van 3 tot 5 cm. Bij een tuinpad of terras is de totale opbouw circa 20 cm, bij een oprit 30 cm. Ophogen van een tuin gaat vaak om 10 tot 50 cm en dus om veel meer kuubs.
Tips om goed uit te komen
- Bestel 15 procent extra bij ophogen en funderingen: Weber laat de eerste laag stabilisé 15 procent dikker aanbrengen omdat het bij trillen inklinkt.
- Bestel per m3, niet per ton, als je het volume weet. Het gewicht per m3 verschilt per zandsoort en vochtgehalte.
- Een kuub zand is circa 60 zakken van 25 kg. Bij meer dan een paar honderd kilo is een bigbag of losse levering voordeliger en minder sjouwen.
- Leg de straatlaag op een al verdichte fundering; trillen gebeurt pas na het leggen van de klinkers, en de straatlaag zelf trillen voor het straten is niet de bedoeling volgens Excluton.
- Gebruik zilverzand of fijn voegzand voor smalle voegen van 1 tot 3 mm; dat is een ander product dan de straatlaag.
Veelgemaakte fouten
- Netto volume bestellen zonder verdichtingstoeslag en tekortkomen na het trillen.
- M2 en m3 door elkaar halen: 10 m2 bij 10 cm dikte is 1 m3, niet 10 m3.
- Een te dikke straatlaag maken (meer dan 5 cm); die geeft ongelijk inzakken van de bestrating.
- Per ton bestellen met een te lage dichtheid, waardoor je minder volume krijgt dan nodig.
- Een kruiwagen van 100 liter tot de rand vullen met nat zand; dan zit je boven de 150 kg die de fabrikant opgeeft.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kruiwagens is 1 kuub zand?
Met een kruiwagen van 90 liter is 1 m3 ruim 11 vrachten, dus reken op 11 tot 12 kruiwagens. Met een kruiwagen van 100 liter zijn het er 10, maar dan weegt een volle lading 150 tot 170 kg. Dat is de grens van wat de fabrikanten opgeven.
Hoeveel weegt een kuub zand?
Los gestort rivier- of metselzand weegt volgens producenten circa 1500 kg per m3. Voor ophoogzand rekent de Rijksoverheid met 1700 kg per m3. Nat zand is zwaarder dan droog zand.
Hoeveel kuub zand heb ik nodig?
Vermenigvuldig de oppervlakte in m2 met de dikte in meters. 20 m2 bij 10 cm is 2 m3. Tel daar 15 procent bij voor het inklinken, dus 2,3 m3 bestellen.
Hoeveel zand heb ik nodig onder straatwerk?
De straatlaag onder klinkers en tegels is 3 tot 5 cm dik. Per 10 m2 is dat 0,3 tot 0,5 m3 zand, met toeslag 0,35 tot 0,58 m3. De fundering eronder is bij een terras samen circa 20 cm, bij een oprit 30 cm.
Hoeveel ophoogzand heb ik nodig per m2?
Per cm ophogen 0,01 m3 per m2. Wil je 20 cm ophogen, dan is dat 0,2 m3 per m2, plus 15 procent is 0,23 m3. Bij 1700 kg per m3 weegt dat circa 390 kg per m2.
Hoeveel zakken zand gaan er in een kuub?
Bij 1500 kg per m3 en zakken van 25 kg zijn dat 60 zakken. Bij vochtig zand of ophoogzand van 1700 kg per m3 zijn het er 68.
Hoeveel brekerzand per m2 onder klinkers?
Met een straatlaag van 3 tot 5 cm heb je 30 tot 50 liter per m2 nodig, met verdichtingstoeslag 35 tot 58 liter. Bij circa 1500 tot 1700 kg per m3 is dat ongeveer 50 tot 100 kg per m2. OCW rekent met een straatlaag van circa 3 cm na verdichten.
Hoeveel zand heb ik nodig onder tegels?
Ook onder tegels is de straatlaag 3 tot 5 cm. Voor een terras van 20 m2 met 4 cm is dat 0,8 m3, met toeslag 0,92 m3. Bestel dan 1 m3.
Andere rekenhulpen
Hoeveel klinkers per m2
Tuin en bestrating, met rekenhulp
Kuub omrekenen
Ruwbouw en dak, met rekenhulp
Hoeveel grind per m2
Tuin en bestrating, met rekenhulp
Bronnen
- Coeck NV, Rivierzand 0-4 mm technische fiche (datablad)
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (H2H advies), Rapportage monitoring bouwgrondstoffen 2015-2016 (overheid)
- Coeck NV, Zavel 0-2 mm technische fiche (datablad)
- Fransagro, Speciaal gewassen drainagezand technische fiche (productblad leverancier)
- Fransagro, Bomenzand onder lichte bestrating technische fiche (productblad leverancier)
- Excluton, Verwerkingsadvies betontegels (verwerkingsvoorschrift)
- Saint-Gobain Weber Beamix, Weber Beamix TuinWijzer (fabrikant handleiding)
- OCW Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw, Handleiding voor verhardingen met tegels, grootformaattegels en geprefabriceerde betonplaten (kennisinstituut)
- Haemmerlin, Haemmerlin Aktiv Excellium 100 Twin productfiche (gehost door Bati Avenue) (datablad)
- Excluton, Verwerkingsadvies klinkers en stenen (verwerkingsvoorschrift)
Over het bewijs: Producenten geven voor rivierzand, metselzand en drainagezand een afgeronde 1500 kg per m3, zonder te zeggen of dat droog of vochtig zand is. Voor ophoogzand rekent de Rijksoverheid met 1,7 ton per m3. De toeslag van 15 procent voor inklinken komt van Weber; voor puur ophoogzand vonden we geen eigen fabrikantwaarde, dus dit is een redelijke maar dunne onderbouwing. Een straatzandbed is volgens Excluton 3 tot 5 cm.
Gecontroleerd op 15 november 2026. Zie je een fout of een nieuwer datablad? Laat het ons weten.