Zo reken je het uit
M3 = lengte x breedte x hoogte in meters. Liters = m3 x 1000. Gewicht = m3 x stortgewicht in kg per m3. Kruiwagens = het grootste van (1000 / inhoud kruiwagen) en (gewicht per m3 / maximale last kruiwagen), naar boven afgerond.
Rekenvoorbeeld: Een zandbak van 2 x 1,5 m en 30 cm diep: 2 x 1,5 x 0,3 = 0,9 m3 = 900 liter. Bij 1500 kg per m3 weegt dat 1350 kg. Met een kruiwagen van 100 liter (max 150 kg) zijn dat 9 vrachten.
Gewicht van een kuub en aantal kruiwagens per kuub
| Materiaal | Gewicht per m3 | Volle kruiwagen van 100 liter weegt | Kruiwagens per m3 (100 liter, max 150 kg) |
|---|---|---|---|
| Water | circa 1000 kg | 100 kg | 10 |
| Lava | circa 1100 kg | 110 kg | 10 |
| Teelaarde | 1400 tot 1500 kg | 140 tot 150 kg | 10 |
| Rivierzand, metselzand | circa 1500 kg | 150 kg | 10 |
| Grind en siergrind | circa 1500 kg | 150 kg | 10 |
| Ophoogzand | circa 1700 kg | te zwaar, max circa 88 liter | 12 |
| Basaltsplit | circa 1800 kg | te zwaar, max circa 83 liter | 12 |
| Vers beton | 2300 tot 2400 kg | te zwaar, max circa 63 liter | 16 |
Wat fabrikanten opgeven
Het verbruik zoals de fabrikanten of producenten het zelf opgeven. Kijk altijd naar het product dat jij gebruikt, want de verschillen kunnen groot zijn.
| Product of formaat | Verbruik | Verpakking | Bron |
|---|---|---|---|
| Haemmerlin Aktiv Excellium 100 Twin bak 82 x 67,5 x 27 cm | bak van 100 liter | nuttige last 150 kg | [4] |
| Altrad Fort Kruiwagen F&S 165 maatstreepjes op 25, 50, 75 en 100 liter | 165 liter watergevuld | maximale last 150 kg | [2] |
| Altrad Fort Kruiwagen F&S 165-2 (twee wielen) maatstreepjes op 25, 50, 75 en 100 liter | 165 liter watergevuld | maximale last 300 kg | [3] |
| Matador Noka 160 maximale last niet vermeld; het vakblad waarschuwt dat 160 liter zand erg zwaar is | kunststof bak van 160 liter | eigen gewicht 14,6 kg | [12] |
Handige getallen om mee te rekenen
| 1 kubieke meter (kuub) | 1000 liter | [1] |
| 1 liter | 1 kubieke decimeter (10 x 10 x 10 cm) | [1] |
| Gewicht rivierzand | circa 1500 kg per m3 | [5] |
| Gewicht ophoogzand | 1,7 ton per m3 | [6] |
| Gewicht grind | circa 1500 kg per m3 | [7] |
| Gewicht teelaarde | 1400 tot 1500 kg per m3 | [8] |
| Gewicht vers beton | circa 2300 tot 2400 kg per m3 | [9] |
| Gewicht basaltsplit | circa 1800 kg per m3 | [11] |
| Zakken van 25 kg zand per m3 | circa 60 (1500 kg / 25 kg) | [5] |
| Maximale last gewone kruiwagen | 150 kg | [4] |
Waar hangt het verbruik van af?
Volume of gewicht
Een kuub is altijd 1000 liter, maar het gewicht verschilt enorm: water circa 1000 kg, zand en grind circa 1500 kg, beton circa 2400 kg. Bestel je per ton, reken dan eerst om naar m3.
Waterinhoud van een kruiwagen
De literopgave van een kruiwagen is de inhoud tot de rand met water. Altrad Fort noemt 165 liter watergevuld, maar zet maatstreepjes tot 100 liter. In de praktijk rijd je dus minder dan de opgegeven inhoud, zeker met los materiaal dat je niet hoog kunt opstapelen.
Maximale last
Een gewone kruiwagen met een wiel is gemaakt voor circa 150 kg. Bij zand en grind zit een volle bak van 100 liter daar precies op, bij ophoogzand, basalt en beton er ruim boven. Vul dan minder, anders breekt de kruiwagen of je rug.
Los, verdicht of gestapeld
Een kuub los gestort zand of grind wordt minder als je het aantrilt. Bij brandhout gaat het vaak om een gestapelde kuub, waar lucht tussen de blokken zit. Vraag de leverancier dus altijd of hij los, verdicht of gestapeld volume bedoelt.
Tips om goed uit te komen
- Rijd met zware materialen niet met volle bakken: bij 150 kg maximale last past er maar circa 63 liter beton in een kruiwagen.
- Reken bij zand of grind dat je zelf aanrijdt 10 tot 15 procent extra vrachten, omdat je de bak in de praktijk niet tot de waterrand vult.
- Een kuub zand is circa 60 zakken van 25 kg; voor meer dan een halve kuub is een bigbag of losse levering veel minder sjouwen.
- Een tweewielige kruiwagen zoals de Altrad Fort F&S 165-2 mag 300 kg dragen, handig voor grote hoeveelheden zand of beton.
Veelgemaakte fouten
- M2 en m3 door elkaar halen: m2 is oppervlakte, m3 (kuub) is inhoud.
- Denken dat een kuub zand 1000 kg weegt; dat geldt alleen voor water.
- De literopgave van een kruiwagen gebruiken als praktische lading.
- Een kuub los materiaal bestellen voor een verdichte laag van een kuub, en tekortkomen.
- Centimeters niet omrekenen naar meters: 30 cm diep is 0,3 m.
Veelgestelde vragen
Hoeveel liter is een kuub?
Een kuub is een kubieke meter en daar gaan 1000 liter in. Een liter is namelijk precies een kubieke decimeter, een blokje van 10 x 10 x 10 cm.
1 kuub is hoeveel m3?
1 kuub is precies 1 m3. Kuub is gewoon de spreektaal voor kubieke meter.
Hoeveel kruiwagens is een kuub?
Met een kruiwagen van 100 liter zijn het 10 volle vrachten, met 85 tot 90 liter 12. Bij zware materialen telt de maximale last van circa 150 kg: dan zijn het voor ophoogzand en basalt 12 vrachten en voor beton 16.
Hoeveel weegt een kuub zand?
Los gestort rivierzand of metselzand weegt circa 1500 kg per m3. Voor ophoogzand rekent de Rijksoverheid met 1700 kg per m3. Nat zand is zwaarder.
Hoeveel zakken zand is een kuub?
Bij 1500 kg per m3 en zakken van 25 kg zijn het 60 zakken. Is het zand vochtig of zwaarder (1700 kg per m3), dan zijn het er 68.
Hoeveel weegt een kuub grind, aarde of beton?
Grind en siergrind circa 1500 kg, teelaarde 1400 tot 1500 kg en vers beton circa 2300 tot 2400 kg per m3. Basaltsplit weegt circa 1800 kg en lava circa 1100 kg per m3.
Hoeveel is een kuub hout?
Een kuub hout is ook 1 m3, maar bij brandhout wordt vaak per gestapelde kuub verkocht: een stapel van 1 x 1 x 1 m inclusief de lucht tussen de blokken. Een gestorte kuub losse blokken bevat nog minder hout. Vraag de verkoper dus welk soort kuub hij bedoelt.
Hoe reken ik kuub uit?
Vermenigvuldig lengte, breedte en hoogte in meters. Een gat van 2 x 1 m en 50 cm diep is 2 x 1 x 0,5 = 1 m3, ofwel 1000 liter.
Andere rekenhulpen
Zand berekenen
Tuin en bestrating, met rekenhulp
Hoeveel grind per m2
Tuin en bestrating, met rekenhulp
Beton berekenen
Ruwbouw en dak, met rekenhulp
Bronnen
- NIST (National Institute of Standards and Technology), SI-eenheden: volume (liter is een bijzondere naam voor de kubieke decimeter) (meetinstituut)
- Altrad Fort BV, Altrad Fort kruiwagen F&S 165 productblad (gehost door Gamma) (datablad)
- Altrad Fort BV, Altrad Fort kruiwagen F&S 165-2 productblad (gehost door Gamma) (datablad)
- Haemmerlin, Haemmerlin Aktiv Excellium 100 Twin productfiche (gehost door Bati Avenue) (datablad)
- Coeck NV, Rivierzand 0-4 mm technische fiche (datablad)
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (H2H advies), Rapportage monitoring bouwgrondstoffen 2015-2016 (overheid)
- Fransagro, Maasgrind technische fiche (productblad leverancier)
- Fransagro, Teelaarde zwarte grond technische fiche (productblad leverancier)
- Coeck NV, Bouwpunt betonmortel technische fiche (datablad)
- Febelcem, Dossier Cement 33: funderingen (massa verse mengsels) (vakorganisatie)
- Fransagro, Basaltsplit technische fiche (productblad leverancier)
- vakblad Stad en Groen, Matador: lichte kruiwagens (artikel) (vakblad)
- Fransagro, Lava technische fiche (productblad leverancier)
- VBNE Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren, Praktijkadvies biomassa voor particulieren (brandhout in gestapelde kuub) (vakorganisatie)
Over het bewijs: Een kuub is een kubieke meter: 1000 liter, volgens de definitie van de liter als kubieke decimeter (NIST). Kruiwagens rekenen we met de gegevens van Haemmerlin en Altrad: 100 liter inhoud en maximaal 150 kg lading. Gewichten per kuub komen van dezelfde producenten als op de pagina's over zand, grind en beton. Water weegt 1000 kg per m3, een natuurkundige waarde.
Gecontroleerd op 15 november 2026. Zie je een fout of een nieuwer datablad? Laat het ons weten.