Zo reken je het uit
Kg droge mortel = m2 muur x liter specie per m2 (zie tabel) x 1,8. Zakken = kg / 25. De KNB-liters zijn inclusief 10 procent verlies bij fabrieksmortel; meng je zelf, tel er dan nog 10 procent bij. Geperforeerde stenen: plus 20 procent.
Rekenvoorbeeld: Een tuinmuur van 5 m lang en 1 m hoog, halfsteens in waalformaat: 5 m2 x 23 liter = 115 liter specie. 115 x 1,8 = 207 kg droge mortel, dus 9 zakken van 25 kg.
Metselspecie per m2 per steenformaat (voeg 10 mm)
| Formaat | Stenen per m2 halfsteens | Halfsteens per m2 | Steens per m2 |
|---|---|---|---|
| Waalformaat 210 x 100 x 50 | 78 | 23 liter, circa 41 kg, 1,7 zak | 56 liter, circa 101 kg, 4 zakken |
| Vechtformaat 210 x 100 x 40 | 94 | 26 liter, circa 47 kg, 1,9 zak | 62 liter, circa 112 kg, 4,5 zakken |
| Waaldikformaat 210 x 100 x 65 | 63 | 19 liter, circa 34 kg, 1,4 zak | 48 liter, circa 86 kg, 3,5 zakken |
| Rijnformaat 181 x 87 x 41 | 106 | 21 liter, circa 38 kg, 1,5 zak | 52 liter, circa 94 kg, 3,7 zakken |
| IJsselformaat 160 x 78 x 41 | 119 | 21 liter, circa 38 kg, 1,5 zak | 52 liter, circa 94 kg, 3,7 zakken |
| Duits NF 240 x 115 x 71 | 51 | 19 liter, circa 34 kg, 1,4 zak | 50 liter, circa 90 kg, 3,6 zakken |
| Belgisch moduul 190 x 90 x 65 | 69 | 17 liter, circa 31 kg, 1,2 zak | 44 liter, circa 79 kg, 3,2 zakken |
| Kloostermop 280 x 105 x 80 | 40 | 15 liter, circa 27 kg, 1,1 zak | 40 liter, circa 72 kg, 2,9 zakken |
Wat fabrikanten opgeven
Het verbruik zoals de fabrikanten of producenten het zelf opgeven. Kijk altijd naar het product dat jij gebruikt, want de verschillen kunnen groot zijn.
| Product of formaat | Verbruik | Verpakking | Bron |
|---|---|---|---|
| Weber Beamix Metselmortel 324 voeg 12 mm; 710 kg per 1000 waalstenen; 555 liter specie per ton | waalformaat circa 51 kg per m2, dikformaat circa 44 kg per m2 | silo en bulk | [2] |
| Weber Beamix Weber Metselmortel eco 20 kg geeft circa 12 liter, genoeg voor 0,4 m2 halfsteens; voeg 12 mm | waalformaat circa 50 kg per m2, dikformaat circa 42 kg per m2 | zak van 20 kg en 5 kg | [3] |
| Sakrete Metselmortel met kalk M5 25 kg geeft circa 15 liter; geperforeerde stenen circa 20 procent meer | waalformaat 40 kg (voeg 10 mm) tot 45 kg (voeg 12 mm) per m2 | zak van 25 kg, ook bigbag en silo | [4] |
| Sakrete Metselmortel zonder kalk M5 25 kg is genoeg voor circa 0,5 m2 halfsteens waalformaat | waalformaat 40 tot 45 kg, amstelformaat 30 tot 35 kg per m2 | zak van 25 kg | [5] |
| Coeck Bouwpunt metselmortel M5 circa 17 liter specie per zak; tabel voor blokken en snelbouwstenen | betonblok hol 39 x 14 x 19: 21 liter per m2; vol: 15 liter per m2 | zak van 25 kg | [6] |
| Weber Beamix Metselmortel voor tuinmuren dunne voeg, dus veel minder mortel dan traditioneel metselen | dikformaat circa 18 kg per m2 bij voeg 5 mm, circa 8 kg bij 2 tot 3 mm | emmer van 10 kg | [7] |
Handige getallen om mee te rekenen
| Specie per m2 halfsteens waalformaat (voeg 10 mm) | 23 liter | [1] |
| Specie per m2 steens waalformaat (voeg 10 mm) | 56 liter | [1] |
| Specie per m2 halfsteens waalformaat (voeg 8 mm) | 19 liter | [1] |
| Droge mortel per liter specie | circa 1,7 tot 1,8 kg (555 liter specie per ton) | [2] |
| Opbrengst zak van 25 kg | circa 15 liter specie | [4] |
| Droge mortel per 1000 waalstenen | circa 710 kg (voeg 12 mm) | [2] |
| Zelf mengen voor baksteen | 400 kg cement per m3: 1 zak cement van 25 kg met 65 liter zand geeft circa 65 liter | [8] |
| Zelf mengen voor betonblokken | 300 kg cement per m3: 1 zak cement van 25 kg met 90 liter zand geeft circa 85 liter | [8] |
Waar hangt het verbruik van af?
Steenformaat
Hoe kleiner en dunner de steen, hoe meer voegen per m2 en hoe meer mortel. Vechtformaat (4 cm hoog) vraagt 26 liter per m2 halfsteens, waaldikformaat (6,5 cm hoog) maar 19 liter.
Halfsteens of steens
Een steens muur is twee stenen dik, met een extra langsvoeg in het midden. Daardoor kost hij niet twee keer maar ongeveer 2,4 keer zoveel mortel: 56 liter tegen 23 liter per m2 bij waalformaat.
Voegdikte
Van 10 naar 8 mm voeg scheelt bij waalformaat 4 liter per m2 halfsteens. Weber en Sakrete rekenen met 12 mm voegen en komen daardoor hoger uit (45 tot 51 kg per m2).
Gaten en kikkers in de steen
Mortel zakt in perforaties en in de holte (kikker) van een steen. Sakrete telt er voor geperforeerde stenen 20 procent bij. Weber zegt uitdrukkelijk dat zijn opgaven daar geen rekening mee houden.
Tips om goed uit te komen
- De KNB-hoeveelheden bevatten al 10 procent verlies voor fabrieksmortel. Meng je zelf met cement en zand, reken dan nog 10 procent extra; KNB gaat voor traditionele mortel uit van 20 procent verlies.
- Werk je met geperforeerde stenen, tel dan 20 procent bij het verbruik, zoals Sakrete adviseert.
- Maak niet meer aan dan je in circa 2 uur verwerkt; Weber geeft voor zijn metselmortels een verwerkingstijd van ongeveer 2 uur.
- Voor een tuinmuurtje met dunne voegen is een lijmmortel veel zuiniger: circa 18 kg per m2 bij 5 mm voeg in plaats van 40 tot 50 kg.
Veelgemaakte fouten
- Een steens muur rekenen als twee keer halfsteens; door de middenvoeg is het meer.
- Met kg en liters door elkaar rekenen: een zak van 25 kg geeft maar circa 15 liter specie.
- Geperforeerde stenen rekenen als volle stenen en halverwege zonder mortel staan.
- Het verbruik van dunbed- of lijmmortel gebruiken voor traditioneel metselwerk met 10 mm voegen.
- Mortel aanmaken die je niet binnen de verwerkingstijd opmaakt en dus weggooit.
Veelgestelde vragen
Hoeveel metselmortel heb ik nodig per m2?
Voor halfsteens metselwerk in waalformaat is dat 23 liter specie per m2 volgens KNB, of 40 tot 51 kg droge mortel volgens Sakrete en Weber. Reken met circa 50 kg per m2 om niet tekort te komen. Voor een steens muur is het circa 100 kg per m2.
Hoeveel zakken metselmortel heb ik nodig per m2?
Bij zakken van 25 kg zijn dat 1,7 tot 2 zakken per m2 halfsteens waalformaat. Sakrete zegt dat 25 kg genoeg is voor ongeveer 0,5 m2. Een steens muur kost circa 4 zakken per m2.
Hoeveel liter specie geeft een zak metselmortel?
Een zak van 25 kg Sakrete geeft circa 15 liter specie. Weber Metselmortel eco geeft circa 12 liter per zak van 20 kg. Bij Weber 324 is het 555 liter per ton.
Hoeveel mortel per 1000 stenen?
Weber geeft voor waalformaat met 12 mm voeg circa 710 kg droge mortel per 1000 stenen, voor dikformaat circa 745 kg. Dat zijn 28 tot 30 zakken van 25 kg.
Hoeveel metselmortel voor een steens muur?
KNB rekent voor een steens muur in waalformaat 56 liter specie per m2 bij 10 mm voeg. Dat is circa 100 kg droge mortel of 4 zakken van 25 kg per m2.
Hoe maak ik zelf metselspecie?
Holcim adviseert voor baksteen 1 zak cement van 25 kg op 65 liter zand en circa 19 liter water, dat geeft ongeveer 65 liter specie (400 kg cement per m3). Voor betonblokken is 90 liter zand per zak cement genoeg.
Hoeveel metselmortel voor betonblokken?
Coeck geeft voor holle betonblokken van 39 x 14 x 19 cm 21 liter per m2 en voor volle blokken van dat formaat 15 liter per m2. Grotere blokken betekenen minder voegen en dus minder mortel dan baksteen.
Andere rekenhulpen
Hoeveel stenen per m2
Ruwbouw en dak, met rekenhulp
Hoeveel zandcement per m2
Vloeren en tegels, met rekenhulp
Bronnen
- KNB Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek, KNB infoblad 15: materiaalhoeveelheden voor baksteenmetselwerk (vakorganisatie)
- Saint-Gobain Weber Beamix, Weber Beamix Metselmortel 324 productinformatieblad (datablad)
- Saint-Gobain Weber Beamix, Weber Metselmortel eco productinformatieblad (datablad)
- Remix Droge Mortel BV, Sakrete Metselmortel met kalk productinformatie (datablad)
- Remix Droge Mortel BV, Sakrete Metselmortel zonder kalk technisch blad (fabrikantblad gehost door Hornbach) (datablad)
- Coeck NV, Bouwpunt metselmortel technische fiche (datablad)
- Saint-Gobain Weber Beamix, Weber Beamix Metselmortel voor tuinmuren productinformatieblad (datablad)
- Holcim Belgie, Gids voor de vakman (mengtabellen metselmortel per zak cement) (fabrikant handleiding)
- Saint-Gobain Weber Beamix, Verwerkingsadvies metselmortels (verwerkingsvoorschrift)
Over het bewijs: De liters specie per m2 komen uit KNB infoblad 15, bij een voeg van 10 mm en inclusief verlies. We rekenen ze om met 1,8 kg droge mortel per liter (Weber); met de opgave van Sakrete kom je ongeveer 7 procent lager uit. Weber en Sakrete komen per m2 hoger uit dan KNB, omdat zij met een voeg van 12 mm rekenen. Cijfers voor een steens muur geeft alleen KNB.
Gecontroleerd op 15 november 2026. Zie je een fout of een nieuwer datablad? Laat het ons weten.